Lodewijk Napoleon Bonaparte werd in 1778 geboren op Corsica als jongere broer van Napoleon Bonaparte, de latere keizer van Frankrijk. Napoleon Bonaparte werd gedreven door macht, oorlog en expansie. Lodewijk had een heel ander karakter. Lodewijk was lichamelijk kwetsbaar, gevoelig en eerder geneigd tot mededogen dan tot hard optreden. Lodewijk groeide op in de schaduw van zijn beroemde broer Napoleon Bonaparte.
Dat veranderde in 1806, toen Napoleon Bonaparte hem – Lodewijk – benoemde tot koning van het nieuw gevormde Koninkrijk Holland. Lodewijk nam zijn taak serieus en wilde hij een echte koning van de Nederlanders worden. Hij probeerde de taal te leren, reisde veel door het land en stelde zich open voor de problemen van de bevolking. Zo bezocht hij ook Doetinchem.
Lodewijk Napoleon maakte zich populair door zijn betrokkenheid bij rampen en crisissituaties. Wanneer steden werden getroffen door brand, overstromingen of armoede, was hij vaak persoonlijk aanwezig. Hij luisterde, troostte en hielp waar hij kon. Dat humane optreden leverde hem waardering op bij de bevolking, maar ook irritatie bij zijn broer in Parijs.
Een van die momenten waarop zijn medeleven duidelijk zichtbaar werd, speelde zich af in het oosten van het land. Na een periode van uitzonderlijk strenge vorst zette plotseling de dooi in. Dikke ijslagen op de rivieren begonnen te scheuren en te kruien. Grote ijsschotsen hoopten zich op tegen verzwakte dijken, die het op veel plaatsen begaven. Bruggen werden zwaar getroffen door het dreunende ijs en raakten soms volledig vernield.
Ook Doetinchem bleef niet gespaard. De brug over de Oude IJssel werd volledig verwoest, waardoor de stad haar belangrijke verbinding met de Liemers verloor. Juist dat gebied stond grotendeels onder water, wat de gevolgen extra ingrijpend maakte voor handel en verkeer. Lodewijk Napoleon reisde naar de getroffen regio, bezocht Doetinchem persoonlijk en zag met eigen ogen de schade en de nood waarin de stad verkeerde.
Spontaan schonk hij een bedrag van 9.900 gulden voor de bouw van een nieuwe brug over de Oude IJssel, een aanzienlijk bedrag in die tijd.
Tijdens zijn bezoek (1809) verbleef koning Lodewijk Napoleon in het Patriciërs huis aan de Capoenenstraat (nu Korte Kapoeniestraat). Dit pand staat nog altijd bekend als het Lodewijk Napoleonhuis (Korte Kapoeniestraat 1) en herinnert aan zijn aanwezigheid in Doetinchem en aan het koninklijke gebaar dat hij daar maakte. De gevelsteen in het Lodewijk Napoleonhuis zit nog op zijn oorspronkelijke plaats. (Korte Kapoeniestraat1) De andere twee zijn later ingemetseld in de nieuwbouwgevel van het papiermagazijn van Misset. (Korte Kapoeniestraat 3/5 en 9/11) (Historische route #34).
De Latijnse spreuken op de gevelsteen hebben volgens zeggen geen betrekking op het huis, maar ze gaan over het menselijk leven:
Aliqvando alys et non mihi. Vertaling: Ooit voor anderen en niet voor mij
Anno 1642 Et mini et alys. Vertaling: Zowel van mij als van anderen
Tandem nec mihi nec alys. Vertaling: Tenslotte noch van mij, noch van anderen.
In 1809 logeerde hier Lodewijk Napoleon.
Tekst: Anno 1642 Et mini et alys.
Vertaling: Zowel van mij als van anderen
Tekst: Aliqvando alys et non mihi.
Vertaling: Ooit voor anderen en niet voor mij
Tekst: Tandem nec mihi nec alys.
Vertaling: Tenslotte noch van mij, noch van anderen.
De onafhankelijke en meelevende manier waarop Lodewijk Napoleon regeerde viel echter niet in goede aarde bij keizer Napoleon. Die vond zijn broer te zacht, te weinig gehoorzaam en te weinig gericht op Franse belangen. In 1810 werd het koningschap van Lodewijk Napoleon afgeschaft en werd het Koninkrijk Holland ingelijfd bij Frankrijk. De Nederlanders werden daarmee Franse burgers.
Interessante aanvullende informatie is te vinden in een bericht van Willy Jansen op Facebook: